12 Haziran 2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren lisanssız üretim tesislerinin, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (“YEKDEM”) kapsamındaki on yıllık destek süresinin sona ermesinden sonra üretim faaliyetlerine devam etmeleri halinde ihtiyaç fazlası elektrik enerjileri için uygulanacak fiyatlandırma ve satış esasları belirlenmiştir.

Karar, özellikle son yıllarda sayıları artan lisanssız yenilenebilir enerji tesislerinin destek süresi sonrasındaki dönemine ilişkin uygulamada ortaya çıkan bazı belirsizliklerin giderilmesine yönelik bir çerçeve sunması bakımından önem taşımaktadır. Düzenleme ile hem ihtiyaç fazlası enerjinin hangi koşullarda satışa konu edilebileceği hem de bu enerji için uygulanacak fiyat mekanizması daha açık şekilde ortaya konulmuştur.

Karar kapsamında ilk dikkat çeken husus, tüketim tesisi ile üretim tesisinin aynı ölçüm noktasında veya farklı ölçüm noktalarında bulunmasına göre farklı bir yaklaşım benimsenmesidir. Tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında yer alan üretim tesislerinde üretilen elektriğin tamamının satışa konu edilebilmesine imkân tanınmıştır. Buna karşılık, tüketim tesisi ile üretim tesisinin farklı ölçüm noktalarında bulunduğu yapılarda yalnızca ihtiyaç fazlası enerji satışa konu edilebilecek; satışa konu edilebilecek enerji miktarının belirlenmesi ise EPDK’ya bırakılmıştır. EPDK tarafından belirlenecek sınırın üzerinde sisteme verilen enerji ise YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak değerlendirilecektir.

Düzenlemenin bir diğer önemli boyutu fiyatlandırma mekanizmasına ilişkindir. Buna göre, saatlik mahsuplaşma sonrasında sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerji için uygulanacak alım fiyatı, ilgili kaynak türü için lisanslı üretim tesislerine uygulanan güncel YEKDEM fiyatının %90’ının virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanmasıyla elde edilen değer esas alınarak hesaplanacaktır. Bununla birlikte, hesaplanan bedelin elektrik piyasasında oluşan saatlik piyasa takas fiyatını aşması mümkün olmayacaktır. Bu yaklaşım, destek süresi sona eren tesisler bakımından belirli bir gelir mekanizması öngörürken, aynı zamanda fiyatlandırmanın piyasa göstergeleriyle ilişkisinin korunmasına da hizmet etmektedir. Böylece düzenleme, sistem maliyetlerinin yönetilmesine katkı sağlayabilecek bir mekanizma öngörmektedir.

Karar ayrıca, satışa konu edilebilecek enerjinin ilgili görevli tedarik şirketleri tarafından satın alınmasını zorunlu tutmaktadır. Satın alınan bu enerjinin YEKDEM kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş enerji olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır. Böylece ihtiyaç fazlası enerjinin sistem içerisinde nasıl değerlendirileceğine ilişkin usul de netleştirilmiştir.

Genel olarak değerlendirildiğinde, düzenleme destek süresi sona eren lisanssız üretim tesislerinin faaliyetlerine devam edebilmesine ilişkin temel çerçeveyi ortaya koymakta ve ihtiyaç fazlası enerjinin sisteme kazandırılmasına yönelik bir mekanizma öngörmektedir. Bununla birlikte, özellikle farklı ölçüm noktasına sahip tesisler bakımından satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası enerji miktarının EPDK tarafından nasıl belirleneceği uygulamanın önemli unsurlarından biri olacaktır. Bu husus, ilgili tesislerin üretim ve tüketim dengelerine ilişkin planlamaları ile ekonomik beklentileri bakımından da önem taşıyabilecektir.

Bu çerçevede, Kararın uygulamadaki etkilerinin EPDK tarafından yapılabilecek ilave düzenlemeler ve uygulama süreçleri ile birlikte şekillenmesi beklenmektedir. Özellikle farklı ölçüm noktalarına sahip tesisler bakımından belirlenecek sınırlar ve uygulama esasları, düzenlemenin piyasa üzerindeki sonuçlarının daha net değerlendirilmesine imkân sağlayacaktır. Bu nedenle Kararın etkilerinin, ikincil düzenlemeler ve uygulama tecrübesi ışığında izlenmeye devam edilmesi gerekecektir.

@Zeynep EMİROĞLU