Elektrik piyasasında depolama faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler, sistem esnekliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonunun güçlendirilmesi ve arz güvenliğinin sağlanması hedefleri doğrultusunda son yıllarda kapsamlı bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Bu çerçevede, Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 29/12/2025 tarihli ve 33122 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanmıştır.

Anılan Resmî Gazete ‘de, depolama yönetmeliğindeki değişikliklerin yanı sıra elektrik piyasasına ilişkin birden fazla ikincil mevzuat düzenlemesi ile iki ayrı EPDK Kararı da eş zamanlı olarak yayımlanmıştır. Bu durumun, depolama faaliyetlerinin artık piyasanın tali bir unsuru değil, doğrudan piyasa işleyişini etkileyen yapısal bir bileşen olarak ele alındığını göstermekte olduğu kanaatindeyiz.

Depolama Yönetmeliği özelinde; m.4, m.5, m.6 ve m.7 hükümlerinde yapılan değişiklikler ile eklerde getirilen yeni bağlantı ve teknik düzenlemeler, depolama tesislerinin hukuki statüsü, sisteme enerji veriş–çekiş esasları ve farklı tesis türleri bakımından uygulanacak rejimi önemli ölçüde yeniden tanımlamaktadır. Özellikle lisanssız elektrik üretim tesislerinin depolama faaliyetleriyle ilişkilendirilmesinin, uygulamada yeni bir dönemin başlangıcına işaret ettiği şeklinde yorumlanması mümkündür.

Yazımızda, söz konusu değişikliklere madde bazında genel bir çerçeve çizmeyi; yapılan düzenlemelerin lisanslı ve lisanssız tesisler bakımından ortaya koyduğu yeni yaklaşımı ve eklerde düzenlenen bağlantı konfigürasyonlarına ilişkin ilk değerlendirmelerimizi paylaşmayı amaçladık. Anılan değişikliklerin uygulamaya nasıl yansıyacağını ve piyasa pratiğinde nasıl karşılık bulacağını ise, ilgili ikincil düzenlemeler ve uygulama süreci ilerledikçe birlikte değerlendirmeye devam edeceğiz.

Elektrik depolama ünitesi ve tesisleri ile kurulum ve bağlantı esasları

m.4/1

Elektrik depolama ünitesi ve tesisleri ile kurulum ve bağlantı esaslarına ilişkin m.4/1’e (d) fıkrası eklenmiştir. Anılan fıkra ile, elektrik depolama ünitesi veya tesisleri vasıtasıyla yürütülebilecek faaliyetlerin, bu Yönetmelik hükümlerinde düzenlenmiş sınırlar içerisinde gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.

Bu kapsamda, lisanssız elektrik üretim tesisleri tarafından kurulan elektrik depolama tesislerinin de elektrik depolama ünitesi ve tesislerine ilişkin düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi hüküm altına alınmıştır.

m.4/3

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (“LÜY”) çerçevesinde çağrı mektubu alan ve LÜY m.26 uyarınca aylık mahsuplaşma uygulaması kapsamında mahsuplaşma yapılan lisanssız elektrik üretim tesislerinde elektrik depolama tesisi kurulabilmesi mümkündür.

Ancak, bu kapsamda kurulacak elektrik depolama tesislerinin LÜY m.37/6’da yer alan şartları sağlaması zorunludur. Anılan hükümde, bu Yönetmelik kapsamında tesis edilecek elektrik üretim tesisleri ve bağlantı ekipmanında kullanılan malzemelerin ilgili mevzuat ve standartlara uygun şekilde imal edilmiş, garanti kapsamında ve son beş yıl içerisinde üretilmiş olması gerektiği düzenlenmiştir.

Öte yandan, söz konusu beş yıllık üretim şartının, LÜY m.5/1-d kapsamında yer alan tesisler bakımından uygulanmayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. LÜY m.5/1-d kapsamında ise, Bakanlıkça belirlenecek verimlilik değerini sağlayan kojenerasyon tesislerinin, önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf olarak kurulabileceği düzenlenmektedir.

Bu çerçevede, m.4/3 kapsamında kurulacak elektrik depolama tesislerinden şebekeye enerji verilmesi halinde, mahsuplaşma sonrasında kalan ihtiyaç fazlası enerjinin, depodan verilen miktarı için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır. Depodan verilen miktarın tespit edilememesi durumunda ise ihtiyaç fazlası enerjinin tamamı için ödeme yapılmayacaktır. Söz konusu enerji, YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilip YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınacaktır.

m.4/4

 ‘Depolamalı elektrik üretim tesisleri bünyesinde bulunan elektrik depolama ünitelerinin “emre amade olma” durumu, söz konusu depolama ünitelerinin EK-1’de yer alan bağlantı konfigürasyonlarında yer alan şekle uygun olarak çalışabilir halde olma durumunu ifade eder.’ şeklinde düzenlenerek bağlantı konfigürasyonlarına vurgu yapılmıştır.

Üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesi

m.5/7

Depolamalı elektrik üretim tesisleri ile bütünleşik elektrik depolama ünitesinin yer aldığı üretim tesislerinde, uzlaştırma döneminde sisteme verilebilecek enerji miktarı, geçici kabulü yapılmış ana kaynaklı ünitelerin toplam kurulu gücü ve üretim kapasitesiyle sınırlıdır.

Yapılan düzenleme sonrası, ana kaynağı kısmen veya tamamen henüz işletmeye alınmamış tesislerde, sistem işletmecisinin teknik açıdan uygun bulması ve belirlenen koşullara uyulması halinde, üretim lisansındaki ana kaynak kurulu gücünü aşmamak şartıyla, kabulü yapılan depolama ünitesi veya depolama tesisinin kabul edilen kısmı kadar enerji şebekeye verilebilecektir.

m.5/8

Depolamalı elektrik üretim tesisi bünyesindeki elektrik depolama ünitesi ile üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesinin bağlantısı EK-1’de, üretim tesisine bütünleşik elektrik depolama ünitesinin bağlantısı ise EK-1 ve EK-2’de yer alan bağlantı konfigürasyonlarına göre yapılacaktır.

m.5/9 mülga

m.5/9, depolamalı elektrik üretim tesislerinde üretilen elektriğin sisteme doğrudan verilmesi yerine, elektrik depolama ünitesi üzerinden şebekeye aktarılmasını esas alan bir kurgu öngörmekteydi. Bu kapsamda, belirlenen bağlantı konfigürasyonlarında sisteme verilen enerjinin depolama ünitesi üzerinden verilmiş sayılacağı kabul edilmekte; ölçüm, işletme ve izleme altyapısının bu yükümlülüğü temin edecek şekilde tesis edilmesi hususu ilgili şebeke işletmecisinin sorumluluğuna bırakılmaktaydı. Anılan düzenlemeleri içeren m.5/9’un yapılan değişiklikle mülga edilmiş olduğunu görüyoruz.

m.5/10

m.5/10, depolamalı üretim tesisleri kapsamında kurulan elektrik depolama ünitelerinin piyasalara katılım usulünü düzenlemektedir. Buna göre depolama üniteleri, ilgili mevzuatta öngörülen şartları sağlamaları halinde yan hizmetlere; dengeleme birimi niteliğini haiz olmaları durumunda ise dengeleme güç piyasasına, üretim tesisinin ilişkili olduğu uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimleri üzerinden katılabilmektedir.

m.5/11

m.5/11 eklenmiş olup, bu fıkra depolamalı elektrik üretim tesislerinde enerji veriş ve çekişinin uzlaştırma bakımından nasıl değerlendirileceğini düzenlemektedir. Buna göre, şebekeden enerji çekilen uzlaştırma dönemlerinde depolama tesisinin çekişi bulunması halinde, şebekeden çekilen enerjinin öncelikle depolama tesisi tarafından çekildiği; şebekeye enerji verilen uzlaştırma dönemlerinde ise depolama tesisinin verişi bulunması halinde, şebekeye verilen enerjinin öncelikle depolama tesisi tarafından verildiği kabul edilmektedir.

Tüketim tesisine bütünleşik elektrik depolama tesisleri

m.6/4

Maddenin önceki halinde yalnızca organize sanayi bölgeleri bünyesinde kurulan elektrik depolama tesislerine yer verilmekteyken, m.6/4’te yapılan değişiklikle endüstri bölgeleri de kapsama alınmış; bu kapsamda OSB ve endüstri bölgeleri sınırları içinde kurulan elektrik depolama tesislerinin, tüketim tesisine bütünleşik elektrik depolama tesisi olarak değerlendirileceği açıkça hüküm altına alınmıştır.

Müstakil elektrik depolama tesisleri

Eklenen m.7/2, müstakil elektrik depolama tesislerinin şebekeye bağlantısının, Yönetmeliğin EK-3’ünde yer alan bağlantı konfigürasyonlarına uygun şekilde gerçekleştirileceğini düzenlemektedir.

Eklenen m.7/3, müstakil elektrik depolama tesislerinin uzlaştırma dönemi bazında sisteme verebileceği enerji miktarını, kabulü yapılmış depolama tesisinin elektriksel kurulu gücü ve verebileceği enerji miktarı ile sınırlandırmaktadır. Bu sınırın aşılması halinde aşan enerji, YEKDEM katılımcısı görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilmekte ve YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınmaktadır.

EKLER:

EK-1, Depolamalı Elektrik Üretim Tesisi ile Üretim Tesisine Bütünleşik Elektrik Depolama Ünitesine Ait Bağlantı Konfigürasyonunu düzenlemekte olup, 19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

EK-1a, EK-1b, EK-1c, EK-1ç, EK-2, EK-3a ve EK-3b ekleri ise 29/12/2025 tarihli ve 33122 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanmış olup, 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

EK-1c’de, bu bağlantı konfigürasyonunda elektrik depolama ünitesinin elektriksel kurulu gücünün en az üretim ünitesinin elektriksel kurulu gücüne eşdeğer olması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, üretimle bütünleşik depolamalı elektrik üretim tesislerinde, elektriksel kurulu gücün en az üretim ünitesinin elektriksel kurulu gücüne eşdeğer olması ve her bir üretim barasında ayrı bir depolama ünitesi bulunması şartlarının aranmayacağı hususu açıkça düzenlenmiştir.

Sonuç yerine;

29/12/2025 tarihli ve 33122 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan düzenlemeler, elektrik piyasasında depolama faaliyetlerine ilişkin yaklaşımın kapsamının genişletildiğini ve farklı tesis türlerini kapsayan daha bütüncül bir yapıya kavuşturulduğunu ortaya koymaktadır. Depolama Yönetmeliğinde m.4 ila m.7 arasında yapılan değişiklikler ile eklerde getirilen düzenlemeler, depolama tesislerinin kurulumu, işletilmesi ve piyasa ile ilişkisi bakımından daha net ve teknik bir çerçeve oluşturmuştur.

Özellikle lisanssız elektrik üretim tesisleri bünyesinde veya bunlarla bağlantılı olarak kurulabilecek depolama tesislerine ilişkin hükümler, bugüne kadar ağırlıklı olarak lisanslı projeler ekseninde şekillenen depolama rejiminin uygulama alanını önemli ölçüde genişletmektedir. Bununla birlikte, enerji veriş–çekişinin uzlaştırma bakımından nasıl değerlendirileceği, YEKDEM kapsamındaki sonuçlar ve bedelsiz katkı mekanizmaları gibi hususlar, yatırımcılar ve mevcut tesis sahipleri açısından dikkatle ele alınması gereken yeni yükümlülükler doğurmaktadır.

Eklerde yapılan düzenlemelerle, depolama ünitelerinin kurulu gücü, üretim tesisleriyle bütünleşik yapısı ve bağlantı konfigürasyonları bakımından uygulamaya yön verecek teknik esaslar daha açık hale getirilmiştir. Bu çerçevenin, uygulamada yaşanabilecek tereddütleri azaltması hedeflenmekle birlikte, özellikle yürürlük tarihleri ve geçiş süreci bakımından projelerin mevzuatla uyumunun dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç itibarıyla, söz konusu Yönetmelik değişiklikleri ve eş zamanlı yayımlanan EPDK kararları, depolamanın elektrik piyasasında tamamlayıcı bir unsurdan sistemin aktif bir bileşenine dönüşümünü açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu yeni dönemde, depolama yatırımlarının hukuki ve teknik boyutlarının birlikte ele alınmasının piyasa aktörleri açısından belirleyici olacağı kanaatindeyiz.

 @Zeynep EMİROĞLU